Sa castiadora de is cocas

Una borta s'agatat un'arreina beça, viuda de diora jai, ki teniat una filla bella meda ki fiat jai cos''e da coyai, e sigumenti ca d'ìanta jai promìtia a unu prìncipi de unu logu postu atesu, issa si nci depiat ponni in caminu po du sodigai.

Aprontau su biaxi, sa mama dis iat donau scusorjus e prendas, agoa d'iat postu in fatu una tzeraca ki d'acumpangessit e a is duas fèminas iat donau unu cuaddu a peròmini; a su cuaddu de sa prìncipa di naranta Falada e teniat unu donu mannu diaderus: sciiat kistionai.

A s'ora ki si depìanta saludai s'arreina fiat andada in s'aposentu suu, iat pigau unu muncadori, s'iat puntu su didu e in su muncadori nc'iat fatu calai duus stìddius de sànguni, e a s'acabu d'iat donau a sa filla narendiddi:

- Dona cura a du stujai beni, filla mia, ca ki as a tenni abisonju t'at a ajudai meda. Imoi baxei cun Deus e bonu biaxi.

Fìanta biaxendi de pag'oras sceti e sa prìncipa, ki teniat sidi, iat cumandau a sa tzeraca sua de di preni su cunjali 'i oru suu a akua de arritzolu, ma sa tzeraca si fiat arrefudada, si fiat fata meri de su cunjali e d'iat nau ki issa no iat a essi stètia prus sa tzeraca sua.

Prus a tardu sa scena si fiat arripìtia, sceti ca custa borta in s'ora ki sa prìncipa fiat incrubendisi' di fiat arrutu su muncadori cun is tres stìddius de sànguni (dàdiva de sa mama) e sa currenti si d'iat tragau atesu.

Aici issa si fiat furriada a dèbili e no fiat arrennesça prus a s'oponni a sa tzeraca sua, e cudda d'iat impèllia a arremprasai bistiris e cuaddus. Di aici, candu fìanta lòmpias a destinamentu is de su logu ìanta pigau sa tzeraca po sa prìncipa sposa e a sa primu d'iant arricia a nke s'urrei. Candu s'urrei d'iat preguntau kini fiat sa cumpanja de biaxi sua, issa iat nau ki fiat sa tzeraca sua e ki da podìanta ponni a fai calikisiat cosa. Di aici ìanta postu sa prìncipa a fai sa castiadora de is cocas impari a unu jòvunu.

Sa prìncipa fingia agoa iat nau a su prìncipi a degollai su cuaddu ki di naranta Falada timendi ki issu iat'essi pòtziu scavannai sa beridadi. Ìanta degollau su cuaddu, ma sa conca, a pustis de is pregàrias de sa prìncipa bera, d'iant apiculada pròpiu in pitz''e su corrali de is cocas. Di aici, donnya menjanu, candu passat sa prìncipa e su piçocu ki castiat is cocas impari cun issa, sa conca de su cuaddu murmutiat:

- Ki du sciiat mama tua, si ndi moriat de su dolori.

Candu fiant in su sartu, pascendi is cocas, sa prìncipa si ndi strogat is pilus, ki fiant ke oru, aici su piçocu una borta di nd'iat preguntau unu ma sa prìncipa iat nau ca no, e insandus su piçocu iat circau de si du furai, ma issa iat tzerriau su bentu a d'ajudai e su bentu d'iat pigau su capeddu a issu e si d'iat tragau atesu. Sa pròpiu scena si fiat arripìtia po medas diis e su piçocu, disassussegau, iat contau a s'urrei ita acadessiat.

S'urrei fiat bessiu furitosu de custa cosa, tanti ki si fiat cuau po billai a sa piçoca e iat biu su ki sutzediat donnya di' (sa conc''e cuaddu kistionendi, issa stroghendisindi is pilus, tzerriendi a su bentu…). S'urrei iat preguntau acraraduras a sa castiadora de is cocas, ma issa si fiat arrefudada de contai sa stòria sua nendi ki iat jurau de no da scovai a nemus.

S'urrei d'iat inditau de contai sa stòria a meri' a sa forredda. Sa prìncipa iat ascurtau su cunsillu de s'urrei e a meri' iat contau s'acontèssiu suu a sa forredda. S'urrei, ki in su mentras si fiat cuau, iat scìpiu di aici cali fiat sa beridadi. Insa' s'urrei iat bòfiu fai penai sa tzeraca faulanja. S'incrasi, pagu a primu de is nùtzias, s'urrei iat contau a sa prìncipa fingia sa stòria ki iat intèndiu s'atra di' a meri' e dis iat preguntau ita pena dis iat essi donau issa a kini iat essi fatu una cosa di aici.

Issa iat nau:

- Sa ki fait di aici merescit di essi spullincada e posta a int''e una carrada pren''e punças, ponendi duus cuaddus a da tragai a innantis e a palas.

- Àndat beni,

iat nau s'urrei,

- pròpiu tui as nau sa sentèntzia tua! Fei su ki at nau issa!

Pagu a pustis, su prìncipi e sa prìncipa bera si fìanta coyaus, e ìanta bìviu e guvernau in paxi.

Imparaus de sa fàbula