"Atura atentu"
Custa fàbula d'eus trasmìtia martis 9
Mesi 'e Paskixedda a is 3 e 30 de a meri' e domìnigu 14 a
is 4 de a meri', naturaliamenti in
Sa mùsiga d'at cumposta Angelica Turno cun Giampaolo Campus
Innantis
a unu padenti mannu, biviat una famillya de unu sega-linna, ki fiat pòb
uru meda e no sciiat comenti agatai cos''e papai po sa pobidda e is fillus
suus, Hansel e Gretel.
Una di' sa podidda, arrosça de su fàmini, d'iat nau ca, ki bolìanta
sighiri a bivi, si ndi depìanta lixerai de is fillus. Sa mama boliat
a dus betiri in su padenti e a dus abandonai ingunis. Ma su sega-linna, ki
boliat beni meda a is pipius, no dus boliat abandonai, e perou, a s'acabu,
a marolla, iat dèpiu ponni a menti a sa pobidda mala.
Is pipius, a scussi, iant intèndiu totu: Gretel si fiat posta a prangi
a corroxinus e fiat disisperendisi', ma Hansel d'iat nau ki iat ai arresòrviu
totu.
A de noti fiat bessiu a pratza e iat ingortu perdixeddas biancas biancas de
terra, perdixeddas ki luxiant asut''e su lugori. A pustis fiat furriau a domu
e si nci fiat dromiu acant''e sa sorrixeda.
S'incrasi a s'obrescidroxu, sa mama dus iat scidaus e dis iat nau ki depiant
andai totus impari a padenti a boddiri linna. Dis iat donau un arroghededdu
'e pani, e a pustis is pipius iant inghitzau a caminai a fatu de sa mama e
de su babu. Hansel, comenti iat pensau sa noti prima, iat fatu arrui is perdixeddas
biancas a s'oru de sa pareda, aici iat ai pòtziu agatai torra s'arruga
de domu sua.
Arribaus ki fiant in su logu prus scurigosu de su padenti, sa mama dis iat
nau a si frimai e a allui su fogu, ca issa e su babu iant ai sighiu a caminai
ancoras, ca boliant agatai linna bona.
Sa noti fiat arribada de diora, ma sa mama e su babu no si biiant. Gretel
fiat timi timi, e iat inghitzau a prangi a corroxinus,
scuredda,
ma Hansel d'iat amentau ki iat fatu arrui is perdixeddas biancas a s'oru de
sa pareda. Is pipius iant pòtziu furriai a domu ca is perdixeddas luxiant
asut''e su lugori.
Biendiddus su babu si fiat post a prangi de su prexu mannu, e sa mama iat
fatu crei de essi prexada, intamus fiat arrenegada meda.
Su tempus passat, e su fàmini iat tocau torra s'enna de sa domu de
su sega-linna, difatis in domuno d'iat prus nudda 'e papai. Sendi is cosas
aici, sa mama iat cumbintu torra a su pobiddu a abandonai is fillus in su
padenti: Hansel, ki iat intèndiu totu, iat apariçau un'atra
trassa po arrennesci a furriai a domu.
Custa borta iat spimpirinau a s'oru de sa pareda, s'arrogu 'e pani ki sa mama
d'iat donau, ma candu, sparèssius babu e mama, iat circau is pimpirinas
ki iat fatu arrui, no iat agatau nudda, ca is pilloneddus das iant papadas
illuegus.
Is pipius, scureddus, fìanta disisperaus e iant inghitzau a caminai
peri su padenti, ken''e arrennesci a agatai s'arruga de domu. Fianta morendisi'
de su fàmini, ma su pani fiat acabau e in su padenti podiant agatai
bagas sceti.
S'incrasi fiant arribaus a innantis de una domixedda fata de pistocus, cunfitaus
e çuculati: cun su fàmini mannu ki tenìanta, iant inghitzau
a da papai illuegus, e in su mentras ki fìanta papendi, iant intèndiu
una boxitedda tzerriendiddus. Fiat sa boxi de sa becixedda ki biviat in sa
domu e ki dus cumbidat a intrai.
Perou sa becixedda no fiat una yaya bona, comenti ìanta crètiu
issus, ma fiat una brusça mala mala, ki di praxiat a açapai
is pipius ki agatat acant''e domu sua, ca di praxiat a si dus papai.
Illuegus
sa brusça iat postu a Hansel in d-una càbia, e iat nau a Gretel
a coxinai cosa bona po su fradi: sa brusça boliat a s'amueddai Hansel,
aici d'iat ai pòtziu papai a pustis. Dònnia di' sa brusça
andat acant''e sa càbia ca boliat biri ki Hansel si fiat amueddau beni
beni, ma issu, no di faiat aprapai su didu, ma un ossixeddu, aici sa brusça
no du bociat mai. Sa pipia fiat sempri disperendisi'e no boliat a si morri
su fradi.
Aici, candu sa brusça d'iat nau a fai su pani, Gretel d'iat preguntau
a si du spricai. Agoa, candu sa brusça fiat acant''e su fogu, de supetoni
d'iat donau unu corpu e nci d'iat fata arrui in su fogu.
A pustis iat alliberau a Hansel e si fìanta fuius a fora de domu imparis.
Sa domu fiat bessia luxosa luxosa, fata de prellas e prendas: is pipius si
ndi fiant prenus is busçacas e si ndi fiant torraus a domu.
Arribaus a domu a pustis de tempus meda, iant agatau su sega-linna fendiddi
un'acatu mannu, ki fiat prexau ke pùlixi. Sa mama mala si fiat morta
e issus ìanta bìviu cun su babu in paxi, ken''e prus sa timoria
de su fàmini, ca ìanta betiu un'arrikesa manna.
|
|
![]() |