Su bistiri nou de s'imperadori

Nanta ki una borta s'agatat un'imperadori, ki di praxiat aici meda a tenni bistiris nous e bellus, ki gastat totu su dinai ki teniat comporendi bistiris allikidius meda.

No di praxiat atra cosa, no andat a teatru, no di praxiat a ascurtai sa mùsiga e no du scallentat a passillai in is padentis: pensat a si fai cosiri bistiris nous sceti.

Una di' fianta arribaus in sa tzitadi a nca s'imperadori biviat duus cullunadoris, ki iant scìpiu de su scallentamentu po is bistiris e iant preguntau ki faiat a andai a palàtziu.

- Nosu seus tessinjanus spertus meda - ìanta nau a s'imperadori - arrennesceus a fai arroba bella meda, no ca teninti disinnyus aprendaus e coloris stravanaus sceti, ma prusketotu ca s'arroba ki feus nous da podit biri sa genti àbili sceti, e no is tontus o kini no merescit s'incàrrigu suu.

- Cessu, iant a essi bistiris bellus diaderus - iat nau s'imperadori - ki dus tenemu podemu cumprendi kini est ki no merescit s'incàrrigu ki d'apu donau, i em'a podi cumprendi kini est tontu e kini est àbili. Eya eya! Mi depeis tessi cudd'arroba illuegus! - nau custu iat donau unu muntoni 'e dinai a is duus cullunadoris, aici iant ai pòtziu inghitzai a traballai illuegus.

Is cullunadoris a pustis ki iant postu is telarjus iant inghitzau a fai finta de traballai: ìanta bòfiu sa seda prus bella e s'oru prus luxosu ki s'agatat, ki iant postu de pressi in sa bussa insoru, e iant traballau de gana bona a telarjus sbuidus finsas a tardu mannu 'e noti. Totu sa tzitadi sciiat de is duus tessinjanus, e sa genti oghiat de is fentanas po biri comenti fiat andendi su traballu: ma nemus biiat nudda, ma no si d'arriscanta a du nai ca si timìanta ki is atrus dus piganta po scimpru o si timìanta de perdi s'incàrrigu.

A pustis de unus cantu 'e diis s'imperadori iat detzìdiu a mandai unu ministru suu a biri comenti fìanta traballendi is duus cullunadoris. Issu fiat unu pagu in tribulias, pensendi ki unu tontu o unu ki no meresciat s'incàrrigu suu no iat ai pòtziu biri s'arroba. Issu no timiat po sei, ma no fiat arrennesçu su pròpiu a andai a personi. Su ministru fiat lòmpiu innantis a is cullunadoris, iat castiau is telarjus e d'iat pigau una guta sirena: no arrennesciat a biri nudda, ma no iat nau nudda!

-E insandus, nudda 'e nai tenit? - ìanta preguntau is duus cullunadoris.

- Cessu! Ta cosa bella, stravanada - iat nau su ministru ki ndi fìanta calendi is arrius, fendi finta de tocai s'arroba - s'imperadori at a agradessi custus disinnyus meda diadeurs!

A pustis de unu tretu s'imperadori iat mandau a un atru mandadori ki baliat diaderus a biri comenti fianta traballendi is duus cullunadoris e a biri ki s'arroba fiat pronta. - deu scimpru no seu - iat nau s'òmini intr''e sei, annanti a is telarjus sbuidus e citius, e iat inghitzau a alabai sa calidadi bona de su traballu. Oramai totu sa tzitadi fiat fueddendi de s'arroba ki perou no biiat e fiat fueddendi de su praxeri ki is coloris e is disinnyus donanta.

Asseliendisi' s'imperadori, iat detzìdiu a andai a personi a nke is duus stranjus, aici di podianta fai su bistiri. - cessu! Ta cosa bella! Iat nau pispisendi, cussentendi satisfau faci a is telarjus sbuidus, in su mentras ki is ki du acumpanjanta fìanta fendi su pròpiu.

A pustis iat donau a is duus cullunadoris sa Gruxi de Cuadderi de apicai a sa baghilla e su tìtulu de Tessarjus Nòbilis.

Is duus cullunadoris fiant abarraus strantaxus totu sa noti, ìanta fatu finta de ndi bogai s'arroba de su telarju, e ìanta segau s'àiri a ferrus mannus, ìanta cusiu a agu ken''e filu e a s'acabu ìanta nau : - la, is bistiris funti prontus!

S'urrei fiat arribau cun atra genti e is duus cullunadoris d'ìanta nau a si spullincai e a si nci ponni innantis a su sprigu.

- Ne' is cratzonis, ne' su giponi, ne' su manteddu - ìanta nau is duus cullunadoris donendindi is partis de is bistiris a s'urrei, fendi finta ki fiant acabendi de cusiri. A pustis d'ìanta pigau po su cingheddu e ìanta fatu finta de di liai unu brocau ki, a parri de is duus cullunadoris, fiat una coa.

Imoi s'imperadori fiat prontu po s'acumpanjamentu, ki iat inghitzau setzendi a pitzus de unu dosèliu sçarposu.

- Cessu! Ta cosa bella is bistiris nous de s'imperadori! E ta cosa bella cussa coa a palas de su giponi! - iat nau su pòbulu ki si fiat apillau a s'oru de s'arruga.

- Ma ki no tenit nudda a pitzus! - iat aboxinau unu pipiu!

- Cessu, sa boxi de sa notzèntzia! Est spullincu ! - iat tzerriau su babu.

- No tenit nudda nudda a pitzus! - iat tzerriau sa genti totus impari. S'imperadori si nci fiat trèmiu ca sciiat ki sa genti teniat arrexoni. Ma iat pensau ki amarolla di beniat a ghiai s'acumpanjamentu finsas a s'acabu, si ndi fiat pesau e prus prontudu ki mai iat sighiu a andai, in su mentras ki is tzercaus suus dus sighìanta tenendi sa cosa, ki perou no esistiat.

Imparaus de sa fàbula