Poddixeddu

Una borta s'agatat unu massayu pòburu pòburu, ki una di', a mericeddu, fiat a canta 'e su fogu in su mentras ki pobidda sua fiat filendi. Issus fìanta tristus tristus, ca no tenìanta fillus e ca sa domu insoru fiat sbuida e citia tropu.

Sa fèmina iat susprexau:
- Mancai unu fillu sceti, mancai mannu ke unu pòddixi, nd'em'a essi prexada meda, e d'em'a bolli beni meda.

A pustis ki fiat passau pagu tempus, sa pobidda de su massayu fiat sempri intendendisi' mali, e a pustis de seti mesis iat scendiau, e su pipiu fiat bellu e sanu, ma fiat mannu ke unu pòddixi.
Issus fiant prexaus ke pùlixi, ca a s'acabu ìanta tentu su fillu ki fianta disigendi de diora, e d'iant nau Poddixeddu. Poddixeddu fiat fruscineddu e atinau, ma, mancai ki teniat totu sa cosa 'e papai ki boliat, no fiat amanniau nudda nudda, e fiat abarrau pitikededdu ke candu fiat nasçu.

Una di' su massayu, ki fiat aparicendi po andai a segai linna a padenti, iat bòfiu a andai a du pigai a carru calincunu. Poddixeddu d'iat nau illuegus ki issu d'iat ai andau a du pigai, e, mancai ki fiat piticu piticu, fiat arrennesçu a betiri su cuaddu a nca su babu fiat traballendi. Difatis iat donau is cumandus a su cuaddu, tzerriendiddus a intru 'e s'origa, e d'iat nau aundi andai, ke unu coceri beru.

In su mentras ki su piçocu fiat tzerriendi
- Uh, oh, a parti manca, a parti dereta!

fìanta passendi duus stranjus, ki, biendi cantu piticu fiat su coceri, ìanta pigau a su babu a una parti e d'ìanta pediu a cantu fiat su piçocu, ca du bolìanta comporai. A su cumentzu, su babu no ndi boliat sciri nudda, ma a pustis, ca d'iat cumbintu Poddixeddu e totu, d'iat bèndiu po un'arriali di oru.
Poddixeddu fiat andau cun is istranjus setzendi in s'ala de su capeddu de unu de is istranjus. Ìantacaminau totu s'ora, finsas a su murrinadroxu. Totu in d-unu, Poddixeddu iat preguntau a si fai ponni in terra, e candu nce d'ìanta postu in terra si fiat fuiu illuegus, e si nci fiat cuau a intru 'e unu stampu. Nci fiat abarrau finsas a candu fiat siguru de si essi sarvau, e is istranjus no ìanta pòtziu fai nudda po du firmai e po d'açapai torra.

A pustis de pagu tempus iat agatau a duus fulanus ki fiant aparicendi unu sdorrobu in sa domu de s'arretori. Poddixeddu d'iat tzerriau:
- Feimi' benni cun bosatrus, ge s'ap'a ajudai deu puru!

Is fulanus ndi fiant abarraus spantaus de sa pitikesa de su piçocu, e in su cumentzu ìanta pensau ki un omineddu aici piticu no iat ai pòtziu furai pratus e copas de prata aici grais mai, ma a pustis ìanta pensau ki po Poddixeddu iat'esssi stètiu simpli a nc'intrai in s'arreça de sa fentana, de manera ki a pustis iat ai obertu s'enna po dus fai intrai.
Ma candu is furonis fiant intraus aintru, Poddixeddu si fiat postu a fueddai a boxi arta arta, e sa coxinera, ki si ndi fiat scidada po su carraxu, dus iat cassaus illuegus: is furonis fiant arrennesçus a si ndi fuiri, e Poddixeddu si fiat cuau in sa stàuli, e si nci fiat drumiu in sa palla tèbia. Sa coxinera iat circau a Poddixeddu po de badas, e a s'acabu si nci fiat torrada a crocai.

Ma is benturas no fìanta spaçadas ancoras: a s'obrescidroxu sa tzeraca si ndi fiat pesada po donai a papai a su bestiàmini: fiat andada in sa stàuli e iat pigau unu pagu de fenu, pròpiu su fenu a nca su piçocu fiat dromendi. Candu Poddixeddu si ndi fiat scidau, fiat a intru 'e sa buca de sa baca: iat circau de no si fai strecai de is dentis, e a pustis si fiat fatu alliscinai in su stògumu.

Poddixeddu no agradessiat cudda domu nudda nudda, ca fiat intrendi fenu nou sempri, e su logu fiat sempri prus strintu. Cumenti si fiat arrosçu iat inghitzau a tzerriai: sa tzeraca, creendi ki sa baca fiat kistionendi, fiat andada currendi a nke s'arretori ki iat pensau ki a intru 'e sa baca nci fiat su dimòniu, e insaras d'iat fata bociri po da maceddai.

Su stògumu nce d'ìanta fuliau a su muntronaxu, ki d'iat agatau unu lupu famigosu e si d'iat papau de pressi. Poddixeddu no si fiat scorau e, de sa brenti e totu, iat inghitzau a cunsillai a su lupu a nca podiat agatai atra cosa 'e papai bona, indidendiddi sa domu 'e babu suu.

Su lupu una trassa aici manna no si da podiat mancu bisai: a de noti fiat intrau in sa cantina de domu e fiat andau in s'arrebustu e iat inghitzau a papai ladru, fogatza e sartitzu. In su mentras ki su lupu fiat papendisinci totu s'arrebustu, Poddixeddu iat inghitzau a tzerriai: su babu fiat arribau illuegus e candu su piçocu iat intèndiu sa boxi sua si fiat fatu arreconnosci illuegus, narendiddi a aturai atentu donendi cropus de seguri a su lupu, ca issu fiat a intru 'e sa brenti.
Su massayu iat donau unu cropu forti forti a sa conca de su lupu, ki fiat arrutu a terra, mortu. A pustis iat pigau un'arresoya e iat segau sa brenti a su lupu, e issu e sa pobidda ìanta pòtziu imprassai a su fillu stimau insoru torra.

Imparaus de sa fàbula