"Atura atentu"
Is
curregiduras de custas fainas das eus a ponni in s'Arcivu
intr''e cincu diis a pustis de sa trasmitidura de sa puntada.
Su
tìtulu 'e sa fàbula
Poddixeddu ndi benit de pòddixi, ki bolit nai pollice, po cussu Poddixeddu bolit nai Pollicino.
· Duncas, pollice
di nanta pòddixi, eus nau,
e is atrus nòminis 'e is didus, dus scieis?
Si dus naraus nosu, totu amesturaus:
didu 'e s'aneddu
ìndixi
didu 'e mesu (o mesanu)
pistirrincu
· Imoi scriei is nòminis de is didus a cant''e su didu
justu:
· Imoi piga sa manu tua e nara su nòmini de donnya didu.
Ita
imparaus?
In is fainas de su contu de Su pisitu
a botas, s'emus nau ki eus ai imparau atrus animalis.
In custu contu Poddixeddu nç'acàbat a intr''e sa buca
e sa baca, cumenti sa tzeraca d'iat donau su fenu.
· Sa baca, ke totu is bèstias utilosas meda po sa genti, tenit unu muntoni 'e nòminis, segundu s'edadi, su traballu ki fait, ki est mascu o fèmina.
Càstia totu is nòminis de sa baca:
baca
boi
malloru
annòdinu
vitellu
bigu
· Faidì spricai de sa maista, o de calancunu ki ndi scit, sa diferèntzia intr''e totu custus nòminis.
· Podeis fai su pròpiu traballu po atras bèstias di aici, ke sa brebei e su procu.
· Feisi' portai de sa maista, o de mama e babu, a biri totu custas cosas, e feisi' spricai totu.
Traduseus
de s'italianu a su sardu
Po donnya fràsia italiana,
- oi otu sceti! - nci ndi funti duas sardas, ma una sceti esti justa.
Agatai sa tradusidura justa e sa sballiada, e a pustis arrexonainci
impari a sa maista.
1. Pollicino era un bambino
piccolo, che aveva un nome di un dito.
Poddixeddu fiat unu pipiu piticu piticu, su cali teniat unu nòmini
de unu didu.
Poddixeddu fiat unu pipiu piticu piticu, ki teniat unu nòmini
de unu didu.
2. Pollicino era un bambino
molto vivace, di cui la madre era molto contenta.
Poddixeddu fiat unu pipiu biatzu meda, ki sa mama ndi fiat tropu prexada.
Poddixeddu fiat unu pipiu meda vivaci, de su cali sa mama fiat tropu
prexada.
3. Gli stranieri, ai quali
il padre aveva venduto Pollicino, erano un po' tonti.
Is istranjus, a is calis su babu d'iat bèndiu Poddixeddu, fìanta
tontixeddus.
Is istranjus, ki su babu d'iat bèndiu a Poddixeddu, fìanta
tontixeddus.
4. Gli stranieri avevano
comprato Pollicino, che, però, era riuscito a fuggire.
Is istranjus ìanta comporau Poddixeddu, su cali, perou, fiat
arrennesçu a si ndi fuiri.
Is istranjus ìanta comporau a Poddixeddu, ki, perou, fiat arrennesçu
a si ndi fuiri.
5. I ladri, con i quali
Pollicino era andato a rubare, erano fuggiti subito.
Is furonis, ki Poddixeddu nci fiat andau a furai, si ndi fìanta
fuius illuegus.
Is furonis, cun is calis Poddixeddu fiat andau a furai, si ndi fìanta
fuius sùbitu.
6. Il motivo per il quale
i ladri avevano accettato Pollicino erano proprio le sue dimensioni.
S'arrexoni po sa cali is furonis ìanta pigau a Poddixeddu fiat
sa piticària sua e totu.
S'arrexoni ki is furonis ìanta pigau a Poddixeddu fiat sa piticària
sua e totu.
7. La mucca dalla quale
Pollicino era riuscito a uscire l'avevano uccisa.
Sa baca, ki Poddixeddu fiat arrennesçu a ndi bessiri, d'ìanta
bocia.
Sa baca, de sa cali Poddixeddu fiat arrennesçu a bessiri, d'ìanta
bocia.
8. La dispensa nella quale
il lupo era entrato era piena di roba buona.
Sa dispensa aundi su lupu fiat intrau fiat prena 'e cosa bona.
S'arrebustu ki su lupu nci fiat intrau fiat prenu 'e cosa bona.
S'acabu
'e su contu
Poddixeddu fiat abarrau impresonau in sa brenti 'e su lupu, e nde d'iat bogau su babu, bocendi su lupu.
· E tui, ses abarrau impresonau
mai in calancunu logu?
· E kini ti nd'at bogau?
· E cumenti?
· Contaddu a totu sa crassi,
e, craramenti, in sardu!
Po
is maistas e is maistus
Si incraraus duas cosas:
· Is fràsias de sçoberai sa tradusidura justa
funti totus a pitz''e su pronòmini acapiadori e, ki no si
ndi seis acataus, si das eus arringheradas segundu s'arringheramentu
latinu de is fainas de is fueddus:
1. Faina nomenadora (sugetu)
2. Faina spricadora
3. Faina acabadora
4. Faina dereta (ogetu)
5. (Faina tzerriadora)
6. Atras fainas
· Is fueddus ki cumèntzanta cun sa S + atras boxalis,
ke STRANJU,
candu funti pretzèdius de atrus fueddus ki acàbanta cun
sa -S e totu,
pìganta sa I- a su cumintzu, po arrexonis de eufonia.
Po nai:
is istranjus (tòcat a di ponni sa I- a su cumintzu,
de si nunca no arrennesceus a du pronuntziai beni).
E inveças: su stranju (sa STR- de su cumintzu est pretzèdia de una boxali, duncas abàrrat aici).
A-i custa I posta a su cumentzu de su fueddu di nanta i prostètiga
|
|
![]() |