Su sordau de is duus mundus

Un'urrei e un'arreina no tenìanta fillus e fìanta disisperendisi'. Sunfriat prus de totu s'urrei, ca no sciiat a kini lassai s'urrennu suu. Una di' at atobiau a una beça pedidora, ki d'at strologau ki intr'‘e pagu tempus iant'essi nasças tres fillas. «Ma atura atentu – at nau sa beça – ca ki is piçocas ant a bessiri de su casteddu innantis de is cuìndixi annus, una sbentuliada de bentu e de nii nde das at a pinnigai ke pinnas».

Is pipias nasças funt e amanniadas bellas e bonas, mancai fessint unu pagu tristas ca fìanta sempri incriadas in domu. Una di' – ìanta fatu is annus de pagora, tenìanta catòdixi annus – aprofetendisi' de sa bessida de su babu e sa mama, anti cumbintu a sa gàrdia a das lassai bessiri pagu pagu. Sa jorronada fiat bella meda, su soli luxìat e pariat cosa de no crei ki si ponessit su bentu. Intamis, postu unu pei a foras de su casteddu, su celu si nc'est intrullau, s'est postu su bentu e at inghitzau a niai. A is piçocas nde das at pigadas una sbentulada prus forti, ke pinnas, e sparèssias funti.

De issas ndi ndi fiat abarrau nudda e insandus s'urrei, disisperau, at fatu ghetai unu bandu: kinikisiat das essit agatadas, iat ai tentu sa perra de s'urrennu suu e iat ai pòtziu coyai sa piçoca ki prus di praxiat. In medas funt aproliaus, losingaus de sa promissa, ma nemus at amostau de essi bonu a torrai a agatai is prìncipas. A unu cabidanu e unu tenenti, ki parìanta prus afroddieris ‘e is atrus, s'urrei dis at donau cuaddus e armas e ant pòtziu partiri a circai is prìncipas sparèssias. De inguni a arratu, s'est presentau unu sordau amodau, jòvunu e ken'‘e nudda. E sigumenti po inghitzai sa circa pediat unu pagu de cosa de papai sceti, s'urrei, ki boliat tentai calikisiat cosa, d'at prenu sa bertula ‘e petza e d'at lassau partiri. De inguni a arratu su sordau at sodigau a su tenenti e a su cabidanu, e funt andaus a innantis imparis. Ant atobiau feras ki dus bolìanta firmai, ma dònnia borta sa cosa de papai ki su sordau teniat in sa bertula amasedat is feras e alliberat s'arruga. A s'acabu, cansaus meda, is tres funti lòmpius a unu casteddu e anti detzìdiu de si firmai a si pasiai.

Sigumenti sa cosa ‘e papai fiat spacendi, su tenenti e su cabidanu s'incrasi a menjanu funt andaus a cassai po pigai petza ‘e fera. Ma a sa torrada anti scìpiu ki a su cabidanu d'iat atripau unu pedidori ki d'iat donau sa limùsina. S'incrasi funt andaus a cassai su sordau e su cabidanu, lassendi a solu su tenenti ki su pròpiu pedidori d'at atripau, cumenti fiat acadèssiu a su cabidanu. Fiat abarrau su sordau sceti, ki perou fiat prus abistu de is atrus duus. Innantis ki su pedidori d'atripessit, issu d'at pigau sa barba longa e arba, d'at posta a suta de unu mutzioni e d'at fatu kistionai a marolla. Su pedidori at scoviau aundi s'agatant is prìncipas, indidendi un'artura innia a canta.

«Bai a cùcuru – at nau su beçu – e candu nci sesi, sega s'ebra po unu metru cuadru e as a scuberri una losa. Artziadda e as a biri unu stampu strintixeddu: calanci a intrus e t'as a agatai in d-un'atru mundu, a nca du funt is prìncipas. Ma po nci lompi a-i cudd'atru mundu ki t'apu nau s'arruga est longa e tostada e tòcat a passai intr'‘e su fogu e s'akua».

Su sordau at lassau a stai su beçu e imparis a su tenenti e a su cabidanu est andau faci a cùcuru. Lòmpius ki funti, is tres òminis anti segau s'ebra, anti scubertu sa losa, d'ant artziada e ant biu su stampu. Sigumenti fiat fundudu, ant annuau totu is sogas ki tenìanta. Su primu a calai est stètiu su cabidanu. In jossu in jossu in jossu: totu in d-una s'est agatau in d-un'akua aici frida ki at tìmiu, at donau unu corpu a sa soga e s'est fatu tirai a pitzus. Su de duus a si ndi scidai est stètiu su tenenti. In jossu in jossu in jossu: alientosu est arrennesçu a passai in s'akua frida, ma luegus s'est agatau ananti a unu fogu mannu ki d'at fatu timi: at donau unu corpu a sa soga e a issu puru nci d'anti bogau de su stampu.

A ùrtimu at bòfiu tentai su sordau, ki at tentu sa fortza de afrontai totu is barrancus. At passau s'akua frida, at passau su fogu e a s'acabu at tocau su fundu. Ma lòmpiu ingunis, fiat totu nieddu inteserau, unu scuriu ki no fiat a biri mancu ananti a su nasu. Est andau tenta tenta, a bellu a bellu, e at biu una luxitedda. A pustis, totu s'est fatu prus craru i est aparèssiu unu palàtziu de arràmini luxendi. Est intrau, at fatu is iscalas finsas a candu at intèndiu un'arremòriu de sçollitramas a palas de s'‘enna. D'at oberta luegus e at connotu a una de is prìncipas sparèssias. Sa piçoca at avèrtiu a su jòvunu ki in cussu palàtziu bivìanta matzamurreddus malus, ki das billanta po no das fai fuiri. Su sordau at acutu a si cuai in sa domu de is puddas apenas, ki n'est arribau unu, a barba arba e conkimannu, a nasu trotu e a boxi arragada.

«Acù! Acù! Ta fragu de cristianeddu!», at nau su matzamurreddu.

«Teneis arrexoni - at nau sa prìncipa - unu corbu est passau innoi pagu fait cun d-un'ossu ‘e òmini in su bicu, d'at fatu arrui in s'arruga, deu d'apu boddiu e d'apu fuliau a foras. Est cuddu ki est fraghendi».

Assegurau, su matzamurreddu si nc'est dromiu. Insandus sa prìncipa at fatu un'acinnu a su sordau a bessiri e cuddu lestru lestru at segau a spada sa conca de su matzamurreddu leju meda.

Sa prìncipa fiat lìbera, ma tocat a agatai a is duas sorris, ki biviant in su pròpiu palàtziu, una in d-un'aposentu ‘i oru e s'atra in d-un'aposentu ‘e prata, e das billanta atrus duus matzamurreddus. Su sordau at pigau alientu, est intrau in is aposentus insoru i est arrennesçu a das alliberai seghendi sa conca a is gàrdias orrorosas. S'arreconoscimentu de is tres piçocas po su sordau, sarbadori insoru, fiat mannu. Sa prus jòvona s'est bogada s'aneddu ‘i oru e d'at liau a is pilus de su jòvunu. Imoi tocat torrai a su mundu de a primu.

Su sordau das at betias a su stampu a nca ndi fiat calau e, de manera garbosa, a una a una das at artziadas a su cofinu, innantis a issu. At donau unu corpu a sa soga e is atrus duus abarraus in su cùcuru ant artziau luegus su càrrigu. Is prìncipas fìanta lìberas. Perou arribau su mamentu de pigai su sordau de su stampu, siat su tenenti ki su cabidanu anti pensau a fai is marfusus, ca no bolìanta perdi su dinai ki s'urrei iat promìtiu. S'urrei, biendi a is fillas, at donau dinai meda a is ki issu si pensat fessint is alliberadoris; ki anti pigau una perra de s'urrennu, ma no si funti postus di acòrdiu a pitzu de cali prìncipa coyai. Totu e duus si fìanta certendi po si pigai sa prus jòvuna e bella de is tres, ki no dus boliat nudda nudda perou e, arrennegada, at contau a su babu comenti fiat sa cosa diaderus.

In su mentras su sordau no sciiat comenti fai po ndi bessiri de su stampu. Est torrau a su palàtziu mannu a nca iat bociu a is matzamurreddus e s'est postu a circai in donnya logu. Ma at agatau una craixedda de prata sceti. At circau de oberri is cadasçus de s'alasça, ma sa craixedda fiat tropu pitikeddedda. A s'acabu at biu unu stampu in su muru. Nc'at cravau sa crai e la', ki s'est oberta una gennixedda ki serrat unu niçu pitikeddu, a nca du iat unu sulitu. Su sordau a sulau e luegus funti lòmpius unus centu pillonis a d'ajudai. Un'àkili manna d'at fatu artziai a pitzu de is alas suas e d'at acumpanjau a foras de cuddu mundu amainau.

Aici su sordau est furriau a bidda, de aundi ndi fiat bènniu, e s'est presentau a palàtziu. Luegus sa prìncipa jòvuna d'at connotu e d'at indidau a su babu. S'urrei no nci boliat crei ki unu sordau aici simpri ken'‘e dinai e arroba fessit stètiu bonu a fai una cosa aici manna, ma candu sa filla nd'at bogau s'aneddu suu de is pilus de su sordadeddu, at mudau bidea. A su cabidanu e a su tenenti dus anti impicaus ca fìanta traitoris e faulançus e sa prus jòvuna de is tres prìncipas at pòtziu coyai a su sordau, ki at tentu sa corona e sa perra de s'urrennu.

Imparaus de sa fàbula