Sa mesixedda maxiosa

In s'antigòriu biviat unu maistu ‘e pannu, ki teniat tres fillus e una craba sceti. Sigumenti no teniat traballu meda, fiat sa craba cun su lati suu tropu bonu ki donat a papai a totu sa famìlia. Po cussu tocat a da fai pasci beni meda e si nci poniant is fillus a muda. Una di' su mannu iat ‘etiu sa craba a campusantu, ki s'agatat s'ebra mellus. D'iat lassada pasci, d'iat preguntau ki si fiat satzada, cudda d'iat arrespustu ca eya e furriaus fìanta.

In domu, candu su babu fiat andau a averiguai ki sa craba fiat cuntenta, issa iat nau ca iat papau tropu pagu, ki po cussu teniat su stògumu a murrunjus. Su maistu ‘e pannu si fiat inkietau e nc'iat bogau a su fillu a puntad'‘e peis. A pustis iat donau s'incàrrigu a su segundu fillu, ki in su padenti iat circau unu pradu prenu de ebra moddi. Sa craba iat pasçu totu sa di', finsas a candu no fiat arrennesça a papai prus ma, a mericeddu, candu su meri d'iat preguntau ki si fiat satzada, issa iat arrespustu ki teniat tropu fàmini. Un'atra borta su babu si fiat inkietau e nc'iat bogau custu fillu puru.

Su fillu de tresi, po pigai bisura bella iat circau tupas prenas ‘e folla, ma sa craba d'iat fatu su pròpiu jogu e issu ‘e totu si ndi fiat dèpiu andai de domu sua. Cumenti fiat abarrau a solu cun sa craba sua stimada, su babu da coidat totu sa di', ma issa teniat su pròpiu naturali. Papat a sbrufuddadura e a meri' si kesçat ca teniat fàmini. S'òmini di teniat passièntzia ma a s'acabu si fiat arrabiau e, a corpus ‘e bàculu, nc'iat bogau sa craba puru, Perou, a primu, po da fai sunfriri d'iat scucau totu sa conca, fendidda bessiri tropu leja.

In su mentras is fillus, fiant arrennesçus a bivi su pròpiu. Su mannu fiat bessendi fusteri, ki su maistu suu, a s'acabu, po paga d'iat arregalau una mesixedda ‘e linna. Ma no fiat ke totu s'atra mobìlia: bastat a di nai

- oh mesixedda ponidi' -

e luegus s'aparat sa tialla totu a tassas e pratus e cos'‘e papai e binu tropu bonu.

Su piçocu iat pensau de torrai a domu cun cust'arregalu e andendi andendi si fiat firmau in d-una piola. Sa genti d'iat cumbidau, ma issu boliat sçorai sa mesa spantosa e iat insìstiu po cumbidai issu a totus. Anantis ‘e totu s'abundori, su pioleri fiat abarrau spantau e a de noti, candu su piçocu fiat dromiu, fiat intrau in s'aposentu suu e iat arremprasau sa mesixedda cun d-un'atra oguali, ki perou sa maxia no da faiat.

S'incrasi, su piçocu, ken'‘e si pensai nudda, iat pagau e partiu fiat. A nke su babu iat contau su k'iat fatu e de sa mesixedda puru, ki iat bòfiu cumbidai a s'ereu e a su bixinau. Ma iat pigau una bisura tropu leja, ca cos'‘e papai no ndi fiat aparada. Totu tzacau po sa bregunja si ndi fiat torrau a andai e su babu iat torrau a cosiri po arrennesci a bivi.

Su segundu fillu iat agatau traballu a nke unu molinarju, ki po du premiai d'iat arregalau unu burricu. Ma no fiat unu bestiolu calikisiat: bastat a du carinnyai pagu pagu ca spudat unu muntoni ‘e dinai. Gràtzias a-i custu, su piçocu iat pigau alidantza e fiat partiu po furriai a domu. Si fiat firmau a sa pròpiu piola de s'atru fradi e su pioleri malu a de noti d'iat arremprasau su burricu cun d-un'atru oguali, ki perou no faiat dinai. Su piçocu, cumenti fiat arribau a nke su babu, iat pinnigau s'ereu po di fai biri su miràgulu. Ma su burricu mancai carinnyau meda no iat fatu nudda e si fiat dromiu, e aici custu fillu puru si ndi fiat dèpiu andai torra totu prenu de amargura.

Su fillu piticu fiat traballendi a nke unu turridori, ki d'apretziat e d'iat arregalau unu sacu cun d-unu bàculu a intrus. D'iat spricau ki su bàculu d'iat'essi ajudau, ca a un'acinnu suu iat'essi scutu a totu sa genti mala. A primu de partiri, su piçocu, cun su coru totu pigau de domu sua, iat arriciu una litra de is fradis, ki di contanta su ki di fiat acadèssiu. Sigumenti s'arruga fiat meda, su piçocu si fiat firmau sempri a sa pròpiu piola e su pioleri di ‘oliat furai su bàculu. Ma cumenti fiat acostau, su piçocu iat fatu s'acinnu e su bàculu ndi fiat bessiu ‘e su sacu a solu, pighendi a corpus a su pioleri improseri.

Po ki no du bocessit, su pioleri iat dèpiu torrai sa mesixedda maxiosa e su burricu ki spudat dinai. Aici su fillu piticu si fiat presentau a domu e iat torrau su justu a is fradis. Su maistu ‘e pannu, bessiu arricu, iat acabau de cosiri e iat postu a totus in domu, ma no sa craba. Aici leja e scucada no da boliat nisçunus.

Imparaus de sa fàbula