Is tres pilus 'i oru de su tiàulu

Una borta s'agatat una fèmina pòbora, k'iat nasçu unu maskixeddu ki teniat sa camisa 'e bona sorti, e insaras d'ìanta nau ca iat ai coyau sa filla 'e s'urrei.

A s'urrei custa cosa, cumenti d'iat scìpia, no di fiat praxa mancu po nudda, e insaras fiat andau in domu 'e custu pipieddu po nde du furai. Su babu e sa mama fiant aici pòborus ca si d'ìanta bèndiu po cuatru soddus.

A pustis, s'urrei iat serrau su deddu in d-una cascita e nci d'iat ghetada in s'arriu, perou sa cascita, cumenti s'urrei si ndi fiat andau, si fiat arresça in d-una diga e d'iat pinigada unu molinarju.

Cumenti d'iat oberta fut prexau meda de nci essi agatau unu pipiu, e d'iat cresçu impari a sa mulleri prenendiddu 'e carinnyu.

Catòdixi annus a pustis, una di' s'urrei fiat incapitau in cussu molinu, e iat preguntau a s'òmini e a sa fèmina ki cussu piçocu fiat fillu insoru. Issus d'ìanta contau de sa cascita k'iant arregortu in s'arriu, e insaras s'urrei iat apariçau una litra preguntendiddi de mandai a su fillu a da intregai a s'arreina.

Sa litra narat de bociri su piçocu cumenti iat'essi lòmpiu a palàtziu e totu. Ma, cumenti fiat biaxendi, su piçocu si fiat firmau in domu de unu bandiu, ki, in su mentras ki su piçocu si fiat dromiu, si fiat liju sa litra a sa cua.

A su bandiu ndi di fiat partu mali e insaras iat arremprasau cussa litra cun d-un'atra, ki narat a fai coyai sa filla 'e s'urrei cun cuddu piçocu. S'arreina iat obedèssiu a su cumandu, ìanta fatu sa coya e, sigumenti ca is isposus si stimanta meda, ìanta bìviu prexaus meda sempri.

Unu cant''e tempus a pustis s'urrei fiat furriau a casteddu: a primu si fiat inkietau arrabiau perou a pustis si fiat postu a pensai po cumenti curregi sa kistioni. Iat nau:

- Aici no fait: a kini bolit a filla mia nci depit calai a s'inferru e ndi depit torrai cun tres pilus 'e su tiàulu.

Su piçocu si fiat mòviu illuegus, e candu fiat lòmpiu a s'intrada de una grandu tzitadi su castiadori d'iat preguntau kini fiat e ita sciat. Su piçocu d'iat arrespustu:

- Sciu donnya cosa.

Su castiadori insaras d'iat preguntau cument'est ki fiat ki una funtana ki a primu ghetat binu, imoi no ghetat mancu prus akua. Su piçocu d'iat arrespustu:

- Abeta ki fùrriu e ge ti d'ap'a nai.

Prus a innantis fiat lòmpiu a un'atra tzitadi e un'atra borta su castiadori d'iat domandau kini fiat e ita sciat, e su piçocu d'iat donau sa pròpiu arrespusta.

- E insaras narami' poit'est ki custa mata, ki at bogau sempri melas 'i oru, imoi est sicada.

E su piçocu d'iat arrespustu:

- Abeta ki fùrriu e ge ti d'ap'a nai.

A s'acabu fiat lòmpiu a unu frùmini mannu mannu, ki unu scaferi, ki fiat cansau meda de arremai, d'iat preguntau poita nisçunus andat mai a d'ajudai. Su piçocu iat arrespustu ancoras:

- Abeta ki fùrriu e ge ti d'ap'a nai.

Cumenti iat sartau su frùmini, su piçocu si nci fiat agatau in s''eca 'e s'inferru, fiat intrau e iat biu a s'ayaya, ki d'iat contau poit'est ki fiat andau a ndi pigai tres pilus de su tiàulu.

Issa d'iat ascurtau cun coidu, e po d'amparai d'iat furriau a fromiga e d'iat cuau in mesu a is tavellas de sa falda.

Inguni inguni fiat lòmpiu su tiàulu, ki iat intèndiu fragu 'e cristianu, e iat circau in donnya logu ma no iat agatau a nemus. A s'acabu, ca fiat totu cansau, iat preguntau a sa fèmina de si podi dromiri arrimau a issa, e ki in su mentras du spriogat.

Sa fèmina d'iat nau ca eya e iat cumentzau a traballai, e nd'iat bogau su primu pilu 'i oru. Su tiàulu si ndi fiat scidau e iat tzerriau:

- Aya, poit'est ki fais aici?

Issa d'iat arrespustu ca si nci fiat dromia issa puru e iat bisau una funtana ki ghetat binu e ki imoi no ndi ghetat prus. Su tiàulu d'iat spricau:

- Est ca du est un'arranu a suta 'e una perda: ki du bocint as a biri ca su funtana at a torrai a ghetai binu.

Iat nau di aici e si nci fiat torrau a dromiri, e sa fèmina di nd'iat bogau su segundu pilu 'i oru. Issu si ndi fiat torrau a scidai e d'iat preguntau ita fiat acadèssiu.

- Apu bisau una mata 'e mela ki bogat mela 'i oru ma imoi no ndi bògat prus.
- Est ca du est unu sòrixi in is arrèxinis: ki du bòcinti, sa mata at a torrai a bogai mela 'i oru, de si nunca at a acabai de si sicai.

Cumenti d'iat arrespustu di aici, su tiàulu si nci fiat torrau a dromiri, e a su de tres pilus 'i oru bogau sa fèmina d'iat contau de ai bisau unu scaferi cansau tropu de arremai. Su tiàulu d'iat arrespustu:

- Ma la' ca est tontu! Bàstat a ki candu unu nce d'àrtziat a sa scafa, a du fai arremai a issu puru, de si nunca no s'iat a pasiai mai!

E si nci fiat torrau a dromiri. Sa fèmina insaras nd'iat bogau de is tavellas 'e sa falda sa fromiga, e d'iat torrada a cristianu e a su piçocu d'iat donau is tres pilus 'i oru de su tiàulu.

Su piçocu furriendi iat atobiau a primu su scaferi e a pustis is dus castiadoris, e dis iat donau a totus su consillu 'e su tiàulu.

A s'acabu fiat lòmpiu a palàtziu, cun is tres pilus 'i oru, e unu carruçu 'e mela, de sa di oru puru.

S'urrei no iat tentu prus cos''e nai, e biendi totu is arrobas si fiat prexau meda e iat domandau de innui ndi benìanta.

Su piçocu d'iat arrespustu ca d'iat agatadas a s'atra parti 'e frùmini, ki nce d'iat ai tragai unu scaferi. S'urrei fiat andau illuegus, ma cumenti fiat sètziu a scafa su scaferi d'iat donau s'arremu e si ndi fiat andau. E aici a s'urrei di fiat tocau a arremai a scramentu de is pecaus suus, e esti arremendi ancoras, ca nisçunus nde d'at pigau s'arremu.

Imparaus de sa fàbula